| Һезбуллам Ғенияров | |
|
|
1938 жили 18 мартта дадам Уйғур райониниң УДТ йезисида дунияға келиду. Дадиси Азнабакиев Ғения , аниси Мәрийәм Азнабакиеваларниң чоңи қизлардин Шәриқ, дадам Һезбуллам, сиңлиси Маһинур болуп үч балиси болғанкән.
Дадам туғулуп бир яшқа киргәндә аписи бу дуниядин өтиду.Сиңлиси туғулупла булар анисиз қалиду. Анисиз қалған дадам дадиси билән житимчилиқниң қайғусини билмәй өмүр сүрүп келиватқанда дадиси башқа аялға өйлиниду. Пүтүн қийинчилиқ шу вақиттин башлиниду. Дадам төрт яшларға киргәндә дадиси Ғенияни Улуқ вәтән урушиға елип кетиду. Дадамниң дейишичә дадиси урушқа маңғанда балисини қиймай кечичә қайғуруп , әтиси дадамни бағриға қаттиқ қисип ташлап кетишкә қиймай жиғлиған бойи өйдин чиқип кәткәнкән. Дадиси йоқ кичиккинәң балиниң күни техиму еғирлашқа башлайду. Өгәй ана уни бир күни өйдин қоғлап чиқиду. Әнди һәммидин үмитини үзгән дадам коча бойлап һәр ишиккә келип нан сорап хәхниң бири ичи ағрип нан бәрсә иккинчиси «тойдуққу мошундақ тежимәлләрдин»-дәп ишигини йепип кирип кетидекән. Бир күни қосақ ечиға чидимай бирсиниң беғиға өрүкниң ғорусини йәйдиғанға оғурлуққа чүшиду. Тамдин мошундақла чүшишигә өйниң егиси көрүп қелип вақирайду. Қачай десә там егиз. Қариса бир мамай келиватқан. Қорққинидин бир булуңға тиқилип момайниң йеқинлишини күтиду. Момай йеқинлап келип «һәй балам немигә сәкрәп чүштиң қосиғиң ечип кәттиму»-дегән сөзи шу болди .Дадам узақ вақитлар балам дегән сөзни аңлимиғашқа момайни қучағлап узақ жиғлайду. Бешини сийпап «сән кимниң балисисән дадаң ким»-дәп сорайду. Дадам Ғения урушқа кәткән өгәй анам мени өйдин қоғлап чиқти. Қосиғим ечип мәшәгә чүшкән едим,-дәйду. «Мәйли урушқа кәткән болса келип қалар ,балам үзлириңни жуғин өйгә кирип иссиқ тамақ ичкин, дадаңни мошу бизниң өйдә күтимиз»-дәп дадамни беқивалидекән. Мисахан момайниң өйидә дадам һеч қандақ қийинчилиқ көрмәй чоң болушқа башлайду. Дадиси ахири уруштин қайтмайду. Мисахан момай билән Мамут бовай дадамни өзиниң балилиридинму артуқ көрүп бақиду. Чоң болғанда оқутуп адәм қатариға қошуп,һәтта өйләрни елип берип,өй-очақлиқ қилип дуниядин өтидекән.Дадам кейин Яркәнттики пед училищени түгитип биринчи ишини Масақтин башлапту. Мениң апам Ризвангүлму дадам охшаш муәллим болуп ишләп иккиси хошал-хорам һаят кәчүрүшкә башлайду. Мениң бир есимда қалғини дадам билән апам иккиси бир-бирини интайин яхши көрәтти. Өйимиздә һемишәм течлиқ, хошал күлкиләр һөкүм сүрәтти. Адәм балисиму өзиниң һаятиниң қисқа болушини сәзсә керәк. Дадам бизни шунчелик әзизләтти. Биз төрт бала болуп чоңимиз Анис әрзән қичқарған исими /Һебубулам/ Дилраба, кейин мән Сумбат, кичигимиз Қариқат өсүшкә башлидуқ.
Мән төрт йешимда дадамдин айрилдим. У күнни һеч вақитта унтимаймән 1975жил 17 май. Саат 18.30да Бу дунияниң хошаллиғиму, йоруқлиғиму шу дадам түгигән күндин башлап өчүшкә башлиди. Кейин аридин жиллар өтүп чоң акам Анис биринчи техникумда прораб кейин Москваниң Университетидин декоратор дегән диплом,һәдәм Дилраба болса биринчи Яркәнт пед училищесини кейин Қазақ Дөләт Университетиниң география пәни бойичә муәллимлигини, өзәм болсам Алмута Дөләтлик театр вә рәссам институтиниң актер вә кино бөлимини кейин болса Жүргенев намидики Академияниң Магистратурисида театршунас бөлимини пүтирип, сиңлим Қариқат болса устазлиқни оқуди. Анимиз өзиниң 40жил аңлиқ һаятини балиларға билим бериш,тәрбийә бериш ишлириға беғишлиди. Дадам өзиниң қисқа өмридә балилиқ вақтидин шеир йезип бурунқи «Коммунизм туғи» һазирқи « Уйғур авази» Гүлшән топлими, Яшлар авази, Дадил қәдәмләр кейин 1961ж «Һаятқа муһәббәт» дегән биринчи китави йоруқ көргән. Дадамниң язған көплигән шеирлири асасән аниларға беғишлиниду. Чүнки аниниң меһригә тоймай дуниядин өткән. Дадам интайин күчлүк спортсмен болған екән. Өзи гәврилик, чачлири бөдүрә, аппақ кәлгән келишкән киши болған екән.
Өзәм сәккизинчи синипта оқуп жүргәндә дадамниң пүтүн йезип кәткән қол язмилирини жиғип көчирип йезип, пүтмәй қалған һекайилирини түгүтүп һәммисини ихчамлидим. Дадамни билидиған адәмләр аз қалған болсиму, келәчәк әвлат билип қалсун дегән нийәт билән мошу сүрәтлирини сунуп олтиримән. Ахирқи үч печать қалған китавини худайим буйриған күни йоруққа чиқиримән дәп ойлаймән.
Сумбат Ғениярова. Сәньәтшунас. |






















