| Алтун саатни буғдайға тегишивәткән | |
|
|
«Уйғур авази» гезити, 27 март 2015 ж.
Бизму бала болған/ Қазақстан хәлиқ артисти Зенәт Әкбәрова пат-патла «мән Уйғур театри билән бир жилда дунияға кәлгән, шуңлашқа өзәмни сәнъәтсиз тәсәввур қилалмаймән» дәйду. Сәксәндин ашқан сәнъәткар һеликәм иштин қол үзгини йоқ.Зенәт Әсқәр қизи Яркәнт шәһиридә туғулған. Оттура мәктәптин кейин Алмутидики А.Селезнев намидики хореографиялик училищени тамамлайду. Жигирмә йешида Уйғур театриға ишқа орунлишиду. У Уйғур театриниң сәһнисидә йүзгә йеқин образни яратти. Болупму «Анарханда» Анарханниң ролини 15 жил ойниғанлиғини билмәйдиған тамашибин йоқ.
– Балилиғимда уссулға болған қизиқишим наһайити үстүн болди, –дәйду Зенәт һәдә. Ундақ дегиним, мән үч йешимдин уссул ойнашқа башлиған. Ата-анам театрниң һулини қурған сәнъәткарлар болғанлиқтин, мени дайим өзлири билән елип жүрәтти. Үч йешимда мени улар Уйғур театрида өткән қандақту-бир мәрасимға елип келишти. Бир арилиқта қандақ сәһнигә чиқип кәткәнлигимни өзәмму сәзмәй қалдим. Дадам һеч мәңдимәстинла маңа дап челип бәрди. Мәнму тәп тартмастинла уссулға чүшүптимән. Һәммиси мени гүлдүрлигән чаваклар билән қарши алди.
Үч яшлиқ балиниң бу һәрикити униң сәнъәткә болған йолини ечип бәрди. Шундақ қилип, у йәттә йешида Алмутида өткән пүткүлиттипақлиқ бәдиий олимпиадиға иштрак қилиду. – Бу 1942-жил еди, – дәп гепини давамлаштурди сөһбәтдишим. – Уйғур театри Челәктә болғачқа, биз шу яқта яшаттуқ. Уруш башлинип кәткәчкә, хәлиқниң көңлиниң арами йоқ еди. Шуниңға қаримай, уюштурғучилар бизни жүк тошуйдиған машина билән Алмутиға елип келишти. Путумда өтүк. Шуниң билән сәһнигә чиқип уссул ойнап, нахша ейтип биринчи орунни алдим. Мениң талантим жуқури баһалинип, алтун саат елишқа муйәссәр болдум. Шундақла һөҗҗәтлик фильм қәһриманлириниң бири болуп, көп вақит телевидениедин чүшмидим. Ядимда қалғини — шу алтун саатни Челәктә туридиған бир трактористқа 16 килограмм буғдайға тегишивәткинимиз. Биз көпбалилиқ аилә болғанлиқтин, турмушимиз махтиғидәк әмәс еди. Дадам өзи ялғуз ишләп сәккиз балини бақти. У дайим гастрольда жүридиған. Шу вақиттики сәнъәткарларниң гастрольларда тартқан җапа-мәшәқәтлирини ейтип бәрсә, ишәнгүңиз кәлмәйду. Йезидин йезиға өкүзгә қошулған һарвуда, бәзидә пиядә меңишқа тоғра келәтти. Йолни ялаңғидақ меңип, аяқ кийимлирини сәһнигә кийишкә елип қояттекән. Дадамни һәптиләп, һәтта тоққуз ай көрмигән пәйтләрму болди. Мону бир вақиәни унтуш әсла мүмкин әмәс. Атимиз гастрольға кетипла кәйнидин Әнвәр туғулди. У қайтип кәлгичә иним өмүләп қалған еди. Гастрольдин һерип-ечип кәлгән дадам өмүләп жүргән балини көрситип: «Мону кимниң балиси?» демәсму, һәммимиз парақ-парақ күлүшүп кәттуқ… Дайим дадиси биләнла жүридиған Зенәтни бир күни Алмута шәһиридики хореографиялик училищениң бәдиий рәһбири Александр Селезнев көрүп, униңға келәчәктә мәзкүр билим дәргаһида оқуш тәкливини бериду. Мәзкүр училищедин кейин уни «Гүлдер» ансамблиға тәклип қилған еди. Амма дәсләпки кәспий уссулчи Уйғур театрини таллавалди. Театр сәһнисигә у уйғур, өзбәк, татар, украин, һинд уссуллирини елип чиқти. Күнләрниң биридә театрдики талантлиқ актрисиларниң бири иштин кетип қалиду. Шу вақитта Зенәт Әсқәр қизиға «Анархан» спектаклидики Ләйлиханниң роли тапшурулиду. Мана шундақ қилип, у драма артисти болуп қалди. Шуниңдин кейин, башта тәкитләп өткинимиздәк, Зенәт Әсқәр қизи он бәш жил уда Анарханниң ролини ойниди. Бәхтишат СОПИЕВ. |
