«Уйғур авази» гезити , 20 ноябрь 2014 ж.

Редакция почтисидин/ «Уйғур авази» гезитиниң  мухбири, журналист Шәмшидин Аюпов «Пикирдин туғулған пикир» намлиқ йеңи рубрика ечип, миллий тәрәққиятимизға аит бирқатар проблемилиқ мақалиларни елан қилди.  Униң ахирқи, 13-ноябрь күни йоруқ көргән «Тәшвиш қоңғуриғини челишқа асас барму?» сәрләвһилик мақалиси мениң қолумға қәләм елишимға түрткә болди.

Әсли миллий-мәдәний тәрәққиятимизда «тәшвиш қоңғуриғиниң» садаси аллиқачан яңрап келиватиду. Лекин уни һечким аңлимайватиду, ениғирағи, аңлиғимиз кәлмәйватиду. Миллитимизниң бүгүни вә келәчиги һәққидә бәс-мунаризә давамлиқ жүргүзүлүп турған болса, «қоңғурақниң» авазини сәл пәсәйткини, хәлқимизгә пәқәтла пайда әкәлгини болар еди. Чүнки бәс-муназәрә ақ билән қарини, егиз билән пәсни айришқа түрткә болиду, дағдам йолда меңишқа дәвәт қилиду. Әпсус, бизниң каллимизни  камчилиғимизни етирап қилиш орниға, немишкиду, башқичә көзқараш чирмавалған.

Психологиямиз шәхсийвазлиқ, мәнмәнчилик яки бепәрвалиқ, беғәмлик кесәллири билән зәһәрләнгән. Бу тәтқиқ қилишқа, үгинишкә әрзийдиған муһим чоң мавзуға айлинип қалғандәк билиниду. Иккинчидин, умумйүзлүк мәдәний тәрәққиятимизға аит  қандақту-бир проблема көтәрдиңму яки миллий тәшкилатлиримиз, болмиса айрим шәхсләр һәққидә халис пикир ейттиңму болди, өзәңгә дүшмән тапқиниң тапқан. Бизни пәқәт махташла керәк. Шуңлашқа мән бу мавзудин чәтнәп, пәқәт журналист  Ш.Аюпов өз мақалисида қозғиған сәнъәт һәққидә шәхсий пикримни ейтип өтүш биләнла чәклинишни тоғра көрдүм.

Әслидә, сәнъәткарлар дунияда әң бай адәмләр қатлимиға кириду. Жирақ чәт әлләрни алмайла, «Россия юлтузлири бир концерттин палан миллион тепипту» дегән гәпләрни пат-пат аңлаймиз. Бизниң қазақ қериндашларму бу җәһәттин бизгә нисбәтән бирқәдәр жуқури пәллидә туриду. Россия юлтузлири кәлсә 50 — 60 миң тәңгидин билет елип кириватқанлар қатарида бизниң қаракөзлиримизму йетәрлик. Лекин өзимизниңкигә 2 миң тәңгигә билет елишқа, немишкиду, тәрсалиқ қилиду. Биздин башқа һечбир милләт өйму-өй кирип билет сатмайду. Өйму-өй кирип, гезит-журналлиримизға муштири топлимайду. Шаир-язғучилар  йеңи чиққан китаплирини қолтуқлап нәзир-чирақ, той-төкүндә сетишму пәқәт бизниң милләткә хас хисләт.

Һәммигә мәлум, башқа милләтләрниң концертлири йезилған, лицензияләнгән СD, DVD дискилири 1000 — 1500 тәңгә туриду. Әнди уйғурчә дискилар болса, 300 — 500 тәңгә әтрапида. Шуниң өзидә 500 — 1000 данә диск сетилмайду. Бизниң хәлқимиз 200 тәңгилик «пират» дискини сетивелишни  әвзәл көриду яки тонуш-билишлиридин көчиривалиду, халас.

Буниңдин үч-төрт жил илгири миллий эстрада сәнъитимизниң юлтузлири болған «Дәрвишләр» топиниң қурулғиниға он жил толушиға мунасивәтлик   Җумһурийәт сарийида чоң концерт өтти. Концерт башлиништин илгири бир зияли акимиз билән тәсадипи параңлишип қалдуқ. У маңа мундақ деди: «Монуларниң (Дәрвишләр топини демәкчи) билетлири 2 миң тәңгидин 6 миң тәңгигичекән, немә, улар Алла Пугачевамеди?». Мана бизниң баримиз. Зиялиниң чүшәнчиси шу болса, аддий пухрадин немә күткили болиду? Әслидә, «Дәрвишләр» топиниң (пәқәт уларниңла әмәс, һәрқандақ миллий сәнъәт өмигиниң) билетлириниң баһаси Алла Пугачеваниңкидәк болса, у сәнъитимизниң утуғи әмәсму? Биз техи сәнъәттә тунҗа қәдимини  ташлаватқан йезидин кәлгән  дехан балисини он Пугачеваға тегишмәслигимиз лазим. Бу, аддий тил билән ейтқанда, миллий сәнъитимизгила әмәс, миллитимизгә болған һөрмәт.

Уйғур театрида җарий қилинған абонемент системисиму амалниң йоқидин көрүлүватқан чарә. Мана шу система бойичә бир спектакль яки концерт 150 — 200 тәңгидин айлинидекән. Әнди шу баһаси «күлкилик» абонементларни сатқичә мәктәп мәмурийәтлири билән жигитбашлириниң көрүватқан күнини пәқәт өзлирила билиду.

Әгәр биз  мошундақла өз тәғдиримизгә бепәрва қарисақ, яритиливатқан имканийәтләрдин тоғра пайдиланмисақ, әтики күнимиз қандақ болмақ?!

Шавкәт НӘЗӘРОВ, журналист, «Шавкәт-шоу» театр-студиясиниң мудири.

http://uyguravazi.kz/?p=15903